Temples & Festivals

मंदिरे व सप्ताह उत्सव :

 ग्रामदैवत - हनुमान मंदिर

अखंड हरिनाम सप्ताह – बाळेवाडी

बाळेवाडी गावामध्ये गेल्या सुमारे ३8 वर्षांपासून अखंड हरिनाम सप्ताहाची परंपरा श्रद्धा, भक्ती आणि उत्साहाने सुरू आहे. अध्यात्माची विशेष आवड असलेल्या या गावामध्ये दरवर्षी सात दिवस श्री ज्ञानेश्वरी या पवित्र ग्रंथाचे पारायण व वाचन केले जाते. सांगली जिल्ह्यातील एक प्रसिद्ध आणि पारंपरिक धार्मिक सप्ताह म्हणून बाळेवाडीच्या या हरिनाम सप्ताहाकडे पाहिले जाते.

बाळेवाडीमध्ये हनुमान तसेच विठ्ठल-रुक्मिणी यांचे भव्य मंदिर आहे. मंदिरामध्ये दररोज विधिवत पूजा-अर्चा केली जाते. वर्षभर उद्योग, व्यवसाय आणि नोकरीनिमित्त अनेक ग्रामस्थ शहरांमध्ये वास्तव्यास असतात. मात्र, गावच्या या पारंपरिक हरिनाम सप्ताहासाठी हे सर्व ग्रामस्थ आवर्जून बाळेवाडीमध्ये एकत्र येतात. त्यामुळे सप्ताहाच्या काळात संपूर्ण गाव भक्तीमय वातावरणाने भारून जाते.

सप्ताहाच्या संपूर्ण सात दिवसांच्या कालावधीत गावामध्ये दारूबंदी आणि मांसाहारबंदी पाळली जाते. ग्रामस्थ एकत्रितपणे या धार्मिक परंपरेचे पालन करून सप्ताहामध्ये सहभागी होतात.

सप्ताहाच्या सातव्या दिवशी गजी-ढोल नृत्याचा विशेष कार्यक्रम आयोजित केला जातो. धनगरी समाजाच्या पारंपरिक संस्कृतीचा आणि लोककलेचा वारसा जपणाऱ्या या गजी-ढोल नृत्याला विशेष महत्त्व आहे. या कार्यक्रमासाठी आजूबाजूच्या सुमारे १५ ते २० गावांतील गजी-ढोल नृत्य पथकांना निमंत्रित केले जाते.

रात्री सुरू होणारा हा पारंपरिक नृत्य सोहळा पहाटेपर्यंत उत्साहात सुरू राहतो. परिसरातील ग्रामस्थ मोठ्या संख्येने उपस्थित राहून या लोककलेचा मनमुराद आनंद घेतात. त्यामुळे सप्ताहाचा हा दिवस गावासाठी विशेष आकर्षणाचा आणि आनंदाचा ठरतो.

सप्ताहाच्या शेवटच्या दिवशी सामुदायिक भोजनाचा कार्यक्रम आयोजित केला जातो. सर्व ग्रामस्थ आणि भाविक एकत्रितपणे भोजनाचा प्रसाद घेतल्यानंतर भक्तिमय वातावरणात अखंड हरिनाम सप्ताहाची सांगता केली जाते.

अखंड हरिनाम सप्ताह ही केवळ धार्मिक परंपरा नसून बाळेवाडीच्या सांस्कृतिक, आध्यात्मिक आणि सामाजिक एकतेचे प्रतीक आहे. गेल्या अनेक दशकांपासून चालत आलेली ही परंपरा आजही ग्रामस्थ मोठ्या श्रद्धेने आणि उत्साहाने जपत आहेत.

_________________________________________________________________________________

बाळूमामा मंदिर

संतश्रेष्ठ श्री बाळूमामा मंदिर, बाळेवाडी

महाराष्ट्राचे आराध्य दैवत आणि संतश्रेष्ठ श्री बाळूमामा यांचे मंदिर बाळेवाडी ग्रामस्थांनी श्रद्धेने व भक्तिभावाने बांधले आहे. हे मंदिर बाळेवाडीकर तसेच आजूबाजूच्या परिसरातील ग्रामस्थांसाठी एक महत्त्वाचे श्रद्धास्थान म्हणून ओळखले जाते.

मंदिरामध्ये दररोज सकाळी व संध्याकाळी आरती केली जाते. तसेच प्रत्येक अमावस्येला महाप्रसादाचे आयोजन करण्यात येते. या प्रसंगी श्री बाळूमामांचे महात्म्य व त्यांच्या कार्याची माहिती भाविकांपर्यंत पोहोचविण्यासाठी ओवीकार, कीर्तनकार आणि प्रवचनकार यांना आमंत्रित केले जाते.

या धार्मिक कार्यक्रमांना बाळेवाडी तसेच आजूबाजूच्या गावांतील ग्रामस्थ मोठ्या संख्येने उपस्थित राहतात. त्यामुळे मंदिर परिसरात भक्ती, श्रद्धा आणि अध्यात्माने भरलेले प्रसन्न वातावरण निर्माण होते. सर्व समाजबांधव एकत्र येऊन भक्तिभावाने कार्यक्रमात सहभागी होतात.

दरवर्षी श्री बाळूमामा मंदिरापासून बाळेवाडीपर्यंत ज्योत आणण्याचा विशेष कार्यक्रम युवक मंडळाच्या पुढाकाराने मोठ्या उत्साहात आयोजित केला जातो. या कार्यक्रमात युवक उत्स्फूर्तपणे सहभागी होऊन संपूर्ण कार्यक्रमाचे उत्कृष्ट नियोजन व आयोजन करतात.

तसेच श्री बाळूमामांचा भंडारा मोठ्या भक्तिभावाने आयोजित केला जातो. या कार्यक्रमासाठी बाळेवाडीबरोबरच आजूबाजूच्या अनेक गावांतील ग्रामस्थ मोठ्या संख्येने उपस्थित राहतात आणि प्रसादाचा लाभ घेतात.

श्री बाळूमामा मंदिर हे केवळ धार्मिक स्थळ नसून श्रद्धा, भक्ती, एकोपा आणि सामाजिक बांधिलकीचे प्रतीक आहे. बाळेवाडीकरांच्या श्रद्धेचे हे स्थान भाविकांना सदैव अध्यात्मिक ऊर्जा आणि प्रेरणा देत राहते.

जय बाळूमामा! 🙏